Het nieuws uit Leipzig staat ver van het Limburgse heuvelland: een drone met semtex naast een Oekraïens vrachtvliegtuig, door de Duitse minister Dobrindt een aanslagpoging genoemd. Maar Leipzig ligt op zo’n 550 kilometer van Maastricht, en het effect komt gewoon deze kant op. Voor iedereen die hier met een drone werkt, verandert er iets in de sfeer.
Wij fotograferen boven vakwerkhoeves, de Maas, de Kanjelbeek, de heuvels bij Vaals. Vredig werk. Maar Limburg heeft ook Maastricht Aachen Airport, een luchthaven met flink vrachtverkeer, en de grens met Duitsland en België loopt hier dwars door je werkgebied.
De Limburgse luchtruimpuzzel
Wie hier vliegt heeft met meer te maken dan in de meeste provincies:
- De CTR rond Maastricht Aachen Airport. Die strekt zich verder uit dan de meeste mensen denken en dekt een groot deel van Midden-Limburg. Zonder toestemming vlieg je daar niet, ook niet laag, ook niet aan de rand.
- Militair verkeer. Rond Volkel en het Duitse achterland zit militaire activiteit, met gebieden die tijdelijk dicht kunnen.
- De grens. Boven België en Duitsland gelden andere regels en andere meldpunten. In Zuid-Limburg sta je zomaar op driehonderd meter van een landsgrens.
- Laagvliegroutes. Helikopters van traumazorg en politie vliegen hier laag en onaangekondigd.
Dat DHL-toestel in Leipzig raakte iets op 400 meter hoogte, zes kilometer van de baan. Dat is exact het soort afstand waarvan een fotograaf denkt: dat is toch ruim buiten het vliegveld. Het antwoord is nee, dat is het niet.
Wat er in de praktijk gaat veranderen
Reken op meer aanspreken. Boa’s, beveiligers en oplettende burgers zijn na dit nieuws alerter, en een drone boven een bedrijventerrein of langs de Maas roept nu sneller een telefoontje op dan vorige week. Dat is niet onredelijk, maar het betekent wel dat je je zaken op orde moet hebben voordat je opstijgt: registratie zichtbaar, opdrachtgever bekend, toestemming op papier als je die nodig hebt.
Voor opdrachten in de buurt van de luchthaven, industrie of de energie-infrastructuur geldt dat dubbel. Meld je vooraf bij de terreineigenaar, ook als het formeel niet hoeft. Een fotograaf die zich meldt is een collega; een fotograaf die opeens boven het hek hangt is een incident.
Wat de redactie ervan vindt
Wij vinden dat professionele dronefotografen deze week een verantwoordelijkheid hebben gekregen die ze niet gevraagd hebben, en dat we die toch moeten pakken.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het imago van onze beroepsgroep niet door onszelf wordt bepaald. Het wordt bepaald door het laatste drone-nieuws dat mensen hebben gezien. Iemand die ons boven zijn erf ziet hangen, denkt niet aan een mooie luchtfoto van het heuvelland — die denkt aan wat hij gisteren op het journaal zag. Dat is oneerlijk, en het is wel de werkelijkheid waarin we onze offertes schrijven.
Wat ons daarbij stoort is de sector zelf. Er wordt in Limburg gevlogen door mensen zonder brevet, zonder verzekering en zonder enige toestemming, die voor een paar tientjes een luchtfoto maken voor een makelaar. Dat is goedkoper dan wij, en het is precies wat straks de regels voor ons allemaal aanscherpt. Wij denken dat de branche daar zelf harder over moet zijn in plaats van te wachten tot de wetgever het doet.
En dan het punt waar wij echt van overtuigd zijn: transparantie is nu je beste gereedschap. Meld je aan bij de gemeente of terreineigenaar, ook als het niet hoeft. Hang een bordje bij je opstijgplek. Laat mensen zien wat je maakt als ze vragen stellen. Dat kost je tien minuten per opdracht en het levert je het enige op dat na een week als deze echt telt: het zichtbare verschil tussen iemand die het landschap fotografeert en iemand die zich verstopt.
Limburg is te mooi om vanuit de lucht niet vastgelegd te worden. Maar dat recht is geen vanzelfsprekendheid meer — het is iets wat we per vlucht opnieuw verdienen.
Update: Nederlandse luchthavens staan in hetzelfde rijtje
Sinds we dit schreven, is duidelijk geworden dat het Oekraïense toestel in Leipzig militaire munitie uit Frankrijk aan boord had. Ook zegt defensiespecialist Patrick Bolder dat het gebruikte drone-type niet ver kan vliegen, en dat de bestuurder dus vlakbij moet zijn geweest, “misschien zelfs binnen de hekken van de luchthaven”.
Wat voor ons werkgebied telt, zijn de Nederlandse voorbeelden die daarbij opdoken. Boven Schiphol en Rotterdam The Hague Airport is vliegen met drones verboden. Op Eindhoven Airport lag het vliegverkeer eind vorig jaar stil doordat er drones waren gezien, en boven vliegbasis Volkel probeerde Defensie een paar dagen daarvoor drones neer te halen.
Maastricht Aachen Airport hoort in datzelfde rijtje, en dat is voor ons geen abstractie maar de rand van ons werkgebied. Wie hier opdrachten aanneemt in Beek, Meerssen, Elsloo of Geleen, zit binnen of tegen die CTR aan. Reken erop dat de tolerantie daar de komende maanden nul is.
Waar wij toch optimistisch over zijn
Er staat één zin in het nieuws die voor onze beroepsgroep belangrijker is dan alle waarschuwingen bij elkaar: in 2022 werden er op Schiphol wél drone-opnames gemaakt. In overleg met de luchtverkeersleiding, zo ingericht dat het overige verkeer er geen hinder van ondervond.
Dat is het hele model in één voorbeeld. Zelfs boven de drukste luchthaven van het land kan een drone vliegen als de afstemming klopt. De regel is niet “nooit”, de regel is “niet zonder afspraak”. Wij vinden dat elke professional die zin uit zijn hoofd zou moeten kennen, want hij is het beste tegenargument tegen de reflex om alles maar dicht te gooien.
Ons standpunt hierboven wordt daar alleen maar sterker van. Transparantie is niet iets wat je erbij doet om aardig te zijn; het is de enige sleutel die deuren opent die voor een anonieme vlieger permanent dicht blijven. Bij een opdracht op een industrieterrein in Chemelot, langs de Maas of vlak bij het vliegveld is je aanmelding niet de hindernis — het is het verschil tussen wel en niet mogen werken.
En dan het punt waar we ons de komende tijd hard over gaan maken. Als de druk toeneemt, gaan gemeenten en terreineigenaren generieke verboden afkondigen omdat dat het makkelijkst is. Dat is begrijpelijk en het is slecht beleid: het raakt de vakfotograaf met verzekering en registratie, en het raakt de persoon die ’s nachts iets komt neerleggen op geen enkele manier. Wij pleiten voor het Schiphol-model in het klein — een aanmeldloket in plaats van een slagboom. Dat is meer werk voor een gemeente, en het is het enige dat zowel veiligheid als vakwerk overeind houdt.
Update 7 augustus: Uit aanvullend politieonderzoek blijkt dat de Antonov zijn lading al een dag eerder had gelost: op het moment van het incident zat er waarschijnlijk geen munitie meer aan boord, meldt de NOS. Het toestel hád wel munitie vervoerd. Het Duitse Openbaar Ministerie heeft het onderzoek overgenomen en spreekt nu officieel van een gerichte aanval op logistieke infrastructuur met professionele explosieven; minister Dobrindt sluit niet uit dat een ander land erachter zit. Voor de praktijk hier verandert dat niets: de regels rond de CTR blijven, en de aandacht voor drones bij vliegvelden ook.
Bronnen: NOS — drone met explosieven gevonden bij Oekraïens vliegtuig, NOS — Dobrindt noemt het een aanslagpoging en NOS — vliegtuig was beladen met munitie.
Geef een reactie